Holy Bible -Kurdish- 1872 print

Home | Destpêk | Ana Sayfa

Armano- Kurdish Bible, 1872

KÜRDÇEYE YAPILAN İLK KİTAB-I MUKADDES ÇEVİRİLERİNDEN

1872 tarihli bu baskının iç kapak sayfasında, ermeni harfleriyle kurmancî kürdçesinde şu ifadeler yer almaktadır:

PEYMANÊ NO Ê XODÎYÊ ME ÎSA EL MESÎH

LI STAMBOLÊ A. H. BOYACIYAN TAB‘XANÊ 1872

Türkçe karşılığı:

RABBİMİZ İSA MESİH’İN YENİ AHDİ

İSTANBUL
A. H. BOYACIYAN MATBAASI
1872

Modern kurmancî imlasında “Peymanê No”, “Peymana Nû”; “Xodîyê me” ise “Xwediyê me” şeklinde aktarılabilir. Ancak özgün eserin transkripsiyonu yapılırken tarihî yazım korunmalıdır.

Bu eser, Yeni Ahit’in tamamının kurmancî kürdçesinde, ermeni harfleriyle yayımlanmış baskısıdır. Amerikan Kitab-ı Mukaddes Cemiyeti (American Bible Society) aracılığıyla yayımlanmış ve ermeni matbaacı A. H. Boyacıyan’ın matbaasında basılmıştır. Bibliyografik kaynaklar, baskının 624 sayfa ve buna ek üç sayfadan oluştuğunu belirtmektedir.

Dört İncil daha önce de kurmancîye çevrilmişti. Matta İncili 1856’da, dört İncil’in tamamı ise 1857’de İstanbul’da Ermeni harfleriyle yayımlanmıştı. 1872 tarihli bu baskıyla Yeni Ahit’in tamamı okuyuculara sunulmuştur.

Önceki İncil çevirilerini ermeni protestan vaiz Stepan gerçekleştirmişti. Ancak Yeni Ahit’in tamamının çevirisini yalnızca Stepan’a atfetmemek gerekir. Diğer bölümlerin Tamo adlı bir ermeni rahip/diyakoz tarafından çevrildiği belirtilmektedir.

Bu baskı, yalnızca hristiyan misyonerlik faaliyetleri ve Kitab-ı Mukaddes tarihi açısından değil, kürd dili ve matbaacılık tarihi bakımından da önemli bir belgedir. Kurmancînin daha 19. yüzyılda yazı dili olarak kullanıldığını ve günümüzdeki Latin harfli kurmancî alfabesi yerleşmeden çok önce kürdtçe metinlerin ermeni harfleriyle basıldığını göstermektedir. _________________

AMONG THE EARLY TRANSLATIONS OF THE BIBLE INTO KURDISH

The title page of this 1872 edition bears the following words in Kurmanji Kurdish, written in Armenian script:

PEYMANÊ NO Ê XODÎYÊ ME ÎSA EL MESÎH LI STAMBOLÊ

A. H. BOYACIYAN TAB‘XANÊ 1872

In English:

THE NEW TESTAMENT OF OUR LORD JESUS CHRIST
ISTANBUL
A. H. BOYACIYAN PRINTING HOUSE
1872

In modern Kurmanji orthography, “Peymanê No” can be rendered as “Peymana Nû,” and “Xodîyê me” as “Xwediyê me.” However, the historical spelling should be preserved when transcribing the original work.

This volume is an edition of the complete New Testament in Kurmanji Kurdish, printed in Armenian script. It was published through the American Bible Society and printed at the press of the Armenian printer A. H. Boyacıyan. Bibliographic sources describe the edition as comprising 624 pages plus three additional pages.

The four Gospels had already been translated into Kurmanji. The Gospel of Matthew was published in 1856, followed by all four Gospels in Armenian script in Istanbul in 1857. This 1872 edition made the entire New Testament available to readers.

The earlier Gospel translations were produced by the Armenian Protestant preacher Stepan. However, the translation of the entire New Testament should not be attributed to Stepan alone. The remaining sections are reported to have been translated by an Armenian priest or deacon named Tamo.

This edition is an important document not only in the history of Christian missionary activity and Bible translation, but also in the history of the Kurdish language and printing. It demonstrates that Kurmanji was already being used as a written language in the nineteenth century and that Kurdish texts were printed in Armenian script long before the modern Latin-based Kurmanji alphabet became established.