Lêkolîn:

Home  |  Destpêk  |  Ana Sayfa

KURDISTAN - BINGEHA ŞARISTANIYÊ -III-
Rol û Hîkariya Erdnîgariya Kurdistana Mêjûyî û Serencam

Kurd
ne?
Van
çar rêzikan
bixwîne,
Tu wê
wan
xweş
nas bikî hingê
ku ew
kî ne:

Kurd, cara yekê nan paht
Mal ava kir û stûn spart
Gund û kanî bajar danî
Xêr û xweşî bo me hanî


Goran Candan

 



Mirovên ji rojgariya kevin a dîrokê

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Kîjan? Gelo a gir yan zanîna hunera çandinê desthênana herî grîng bû bo mirovayetiyê?

 

Mirov çi ne?

Ciyê mirovan li suruştê kîjan e?

Em çawa bûn mirov?

Em ji ku derê hatine û em kî ne?

Mirov ji zemanên berê ve van pirsan ji xwe kirine.

 

 

 

 

Ji vê bi hezaran sal berê, mirovên bîrewer û fîlozof fam kiribûn, ku em mirov, pişkek ji xwezayê ne. Van bîreweran, her wisan jî xwedî hin baweriyên li ser sazûmaniya (systema) xwezayê bûn.

Li sedsala 18emîn bîrewer û zanyarê bi nav û deng Charles Darwîn derxist meydanê, ku xweza, xwedî çerx û mekanîzmayek e û wî ji bo vê sazûmaniyê re got : Hilbijartina Suruştî (Natural Selection). Charles Darwîn bi vê baweriya xwe ya zanistî, derhatina çavkanî, hîm û binyada sazûmaniya xwezayê vegot. Î roj encama lêkolînan, bi destvehanîna fosîlan û lêkolînên li ser fosîlên ji dema rojgariyên kevin ên mêjûyî mayî, di encama van lêkolînên li ser zaniyariya genetîkê, wêneyeke tam û têkuz a dîroka pêşveçûna mirovan, xwe nîşanî me dide.

Gelo wêneya me mirovên hevdem, gelo wêneya dîroka mirovê hevdem kîjan e? Ji bo bersivdana vê pirsê gelo mirov dikare geştek ber bi paş ve, ber bi zemanê berê bike? Ango ji î roj vegere û here nav zemanên berê? Ma mirov dikare here nav wê rogariya kevin a dîrokê, ku hingê wan hebûnên ku î roj jê re dibêjin mirov, 6 milyon sal berê li reşeperçeya Afrîkayê, hîna nuh rabûbûn ser piyên xwe û hîna nuh xwe hînê bi rêveçûna piştrast a li ser her du piyan kiribûn? Ango em bikaribin hingê, bi vê riyê, bizanibîn, gelo îklîm û wargeha (environment) me li dîroka pêşveçûna me mirovan çi rol leyistine.

Gava em li ser van pirsan dikevin nav hizir û ramanên kûr, hingê pirsên din jî li ber me peyda dibin! Her wek: Gelo çi em kirin mirov?

Gava me bersiva vê pirsê da, hingê em dikarin bi geşbîniyeke fireh li pêşeroja xwe jî bimeyizînin.

 



Mirov ji rojgariya kevin ê dîrokê çandinê dike. Ev wêne li ser dîwarê şikeftan hatiye dîtin.
Bawerî welê ye ku ev wêne ji vê bi hezaran sal berê hatiye nexişandin.

 

Erdnîgariya (cografya) Kurdistana mêjûyî ku..

Bitikîne vir

DÛMAHÎ :



 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Kurd ji dema zarotiya xwe hînî suwarbûnê dibin
'Heger yê li ser pişta hespê ne kurd be - bar e'' Mistefa Barzanî

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Kurdistan wargeha yekemîn kedîkirina ajel û heywanan e, wêne: Başûrê Kurdistanê

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Erdên çandbar ên Kurdistanê

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Gundên antîkî yên kurdan li Ruhayê - Deşta Heranê

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 





 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Bêrîvan

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Li Kurdistanê hîna adetên Serdema Neolîtîkî bewrdwam dike

Li heman şûnewarê ku cara yekê gemim lê hat çandin, li quntara çiyayê qerejdaxê li Diyarbekrê, hîna ew adetên destpêkî yên serdema kevrên nû (neolîtîkî) hîna berdewam e, Wêne 2022

Foto: Bozaslan

 

Two great proofs of the fact that the Kurds have been doing agriculture and animal husbandry for thousands of years: 1- The Kurdish population has become a huge population due to the abundance of food, 2- The Kurds still continue having agriculture and animal husbandry thousands of years later, even in the modern age.

 

 

 

 

 

 

 

Parka Ayşe Şan, 2022, Dyarbekir

Foto: Zeytuni

Two great proofs of the fact that the Kurds have been doing agriculture and animal husbandry for thousands of years: 1- The Kurdish population has become a huge population due to the abundance of food, 2- The Kurds still continue having agriculture and animal husbandry thousands of years later, even in the modern age.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ev destara rind û ciwan li Muzexaneya Seyda Goyan bi dest dikeve

 

 

 

 

 

 

 

Kurdisk yoghurd säljare 1880

 

 

 

 

 

 

Bizinê kovi (Dağ Keçisi) Zagros Dağları, Ressam Helena J. Maguire. 1890



Çevre Bilimleri Profesörü Said Nadiri’ye göre iki keçi türünden biri ilk defa Zagros Dağlarında yaşayan halk tarafından evcilleştirildi.

Kürdler “Zagros Dağı Sakinleri” olarak bilinir.

 

 

 

 

 

 

Lo şivano, bilûrvano
Li bilûrê xe, ez heyrano

 

 

 

 

 

 

 

 

Threshing floor in the geography of Kurdistan stil with old methods

 

 

 

 

 

 

 

Kürdistan'daki

 

Evening Star November 2nd, 1930

''This sturdy citizen is a Kurd, 100 years old, but a mere infant compared to his venerable race.''
''Denna robusta medborgare är en kurd, 100 år gammal, men bara ett spädbarn jämfört med hans ärevördiga ras.''
''Bu sağlam vatandaş, 100 yaşında bir kürd ama saygıdeğer ırkına kıyasla sadece bir bebek.''

This is how the explorers like Hörnle and Rich described about the healthy elderly people they met in Kurdistan

 

 

 

 




 

 

 

 

 

 

 

 

 

Yuval Noah Harari - Homo Sapiens - İnsan Türünün Kısa Bir Tarihi
PDF - Indır

 

 

 

 

 

 

 

 

Bitikîne vir

DÛMAHÎ :

 

 

KURDISTAN - EL PARAISO TERENAL

 


Foundation For Kurdish Library & Museum

 

MJÖLK – EN MAGISK DRYCK I DET KURDISKA KÖKET:
http://www.mjolkframjandet.se/faktabank/kuriosa_om_mjolk/mjolk__en_magisk_dryck_i_det_kurdiska_koket


BAKGRUNDSMATERIAL
FAKTA OCH KURIOSA OM MEZE OCH YOGHURT
http://www.arlafoods.se/upload/Press/Pressreleasedokument/Bakgrundsmaterial%20Meze.pdf

 

 

 

LEKOLÎN

 

 


Foundation For Kurdish Library & Museum

MJÖLK – EN MAGISK DRYCK I DET KURDISKA KÖKET:
http://www.mjolkframjandet.se/faktabank/kuriosa_om_mjolk/mjolk__en_magisk_dryck_i_det_kurdiska_koket
BAKGRUNDSMATERIAL
FAKTA OCH KURIOSA OM MEZE OCH YOGHURT
http://www.arlafoods.se/upload/Press/Pressreleasedokument/Bakgrundsmaterial%20Meze.pdf