Bajarê kevin ê KURDA:
UROOMIEH
Uroomieh Kurdistan e


Home  |  Destpêk  |  Ana Sayfa


 

 

 

 

Ûrmiye - Uroomieh

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Kurdistan buhuşta serzemîn e - Marmîşo, Ûrmiye

 

 

 

 

 

 

 

 

Slottet Zuhak ligger i Urmes öster. Dess historia gar tillbaka till 700 år

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Badrou Beg and his Kurds. Urmia:
(Published by The Lazarist Mission 1920)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Rus askerler ve Kürd Savaşçılar, Urmiye civarı... 1900’ler,

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Kurda Cihû Ûrmiye, Rojhilata Kurdistanê 1905

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Urmea lake | Kurdistan

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Kürd Şehri Ûrmiye garajında bir poz (1970'ler)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Uroomieh Kurdistan e

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Uroomieh Kurdistan e

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Uroomieh Kurdistan e

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Bu belge Britanya (İngiltere) tarafından gönderilmiş bir askerî telgraftır.

Gönderen, İstanbul’daki Britanya kuvvetlerinin Genel Karargâhı; alıcı ise Londra’daki Savaş Bakanlığıdır (War Office). Bir kopyası da Bağdat’a iletilmiştir.

Gönderilme tarihi: 21 Haziran 1919.

 

GİZLİ

Gönderen: Genel Karargâh, İstanbul
Alıcı: Savaş Bakanlığı; bir sureti Bağdat’a.

Gönderilme: 21 Haziran 1919, saat 15.05
Alınma: 23 Haziran 1919, saat 10.55

No: I.6274 — 20 Haziran

Urmiye’deki duruma ilişkin son telgrafların özeti

24 Mayıs’ta Packard (Urmiye’deki Amerikalı misyoner), kürdler ile farslar arasında çatışma çıktığını bildirdi. Kürdler şehirden çıkarıldı. Farslar, Packard’ı ve Cla(?)risse’i (Fransız misyoner ve konsolos yardımcısı) öldürmeye teşebbüs etti; 200 hristiyanı katletti, 141’ini yaraladı. Bu sırada Urmiye’nin fars valisi, kürdlerin çevrede karışıklık çıkardığını bildirdi. Packard, 2 Haziran’da Urmiye’den gönderdiği haberde, 540 hristiyanın fars valinin koruması altında olduğunu, 250 kişinin öldürüldüğünü ve 86 kişinin kayıp olduğunu belirtti.

Tebriz’in fars valisi, Urmiye’den gelen haberler üzerine 2 Haziran’da 30 fars askerini iki topla birlikte Urmiye’ye gönderdi. Gulman Khaneh’e yaklaştıklarında kürdlerin ateşine maruz kalan bu birlik, Tebriz’e dönmek zorunda kaldı. Takviye kuvvetler gönderildi; bunların raporu beklenmektedir.

Hristiyanlara dostça yaklaştığı bildirilen Simko, muhtemelen kürdler ile farslar arasındaki çatışmalardan sorumludur. Bristow, 9 Haziran’da kendisinden son derece dostane bir mektup aldı. Salmas bölgesinde durum sakindir. Tebriz’deki Amerikan konsolosu, Simko ile görüşmek ve aralarında Clarisse ile Packard’ın da bulunduğu, Urmiye’den kaçmış hristiyanları geri getirmek üzere 7 Haziran’da Salmas’a hareket etti. Bu girişimin başarılı olacağına inanmak için sağlam gerekçeler bulunmaktadır. Bristow, farsların Urmiye’deki durumla başa çıkabileceklerini düşünmemektedir.

Urmiye olaylarının ardından Tebriz’deki ermeni ve süryani temsilciler, 6 Haziran’da Başkan Wilson’a ve Canterbury Başpiskoposu’na bir telgraf göndererek katliamı bildirmiş ve … talep etmişlerdir.

Not: Son cümle sayfanın altında yarım kalıyor; talebin ne olduğu devam sayfasında yer alıyor. Kişi ve yer adları belgedeki yazılışlarına göre aktarılmıştır.

 

______________





BRİTANYA RAPORU (1919)

URMİYE’DE KÜRTLER İLE FARSLAR ARASINDAKİ ÇATIŞMALAR, FARSLARIN HRİSTİYANLARI KATLETMESİ VE YARDIM TALEBİ

Hazırlayan: Muhammed Salih Kadiri

Gönderen: Kuvvetler Genel Karargâhı, Konstantinopolis (İstanbul)

Alıcı: Savaş Bakanlığı Bir sureti: Bağdat’a

Gönderiliş tarihi ve saati: 21 Haziran 1919, saat 15.05 Alınış tarihi ve saati: 23 Haziran 1919, saat 10.55

Belge No: 6274 Tarih: 20 Haziran 1919

URMİYE’DEKİ DURUMA İLİŞKİN TELGRAFLARIN ÖZETİ

24 Mayıs’ta Urmiye’de bulunan Amerikalı bir misyoner, Kürtler ile Farslar arasında çatışmaların başladığını bildirdi. Kürtler şehirden çıkarılmıştı.

Farslar, söz konusu Amerikalı misyoneri ve Fransız misyoner ve konsolos yardımcısı Claris’i öldürmeye teşebbüs etmişti. Ayrıca 200 Hristiyanı öldürmüş, 141 kişiyi de yaralamışlardı.

Buna karşılık Urmiye’nin Fars valisi, bölgede karışıklık çıkaranların Kürtler olduğunu ileri sürdü.

2 Haziran’da Urmiye’den bilgi veren Packard, 540 Hristiyanın Fars valisinin koruması altında bulunduğunu, 250 kişinin öldürüldüğünü ve 86 kişinin de kaybolduğunu bildirdi.

Tebriz’deki Fars valisi, 2 Haziran’da Urmiye’den ulaşan haberler üzerine iki topla birlikte 30 Fars askerini Urmiye’ye gönderdi. Ancak askerler, Gülmanhane yakınlarına ulaştıklarında Kürtlerin ateşine maruz kaldılar ve Tebriz’e geri dönmek zorunda kaldılar.

Bunun üzerine takviye kuvvetleri gönderildi ve bu birliklerden gelecek raporlar beklenmeye başlandı.

SİMKO’NUN ÇATIŞMALARDAKİ ROLÜ

Hristiyanların dostu olduğu söylenen Simko’nun, Kürtler ile Farslar arasında meydana gelen çatışmalardan sorumlu olduğu düşünülmektedir.

Bristol, 9 Haziran’da Simko’dan son derece dostane bir mektup aldığını bildirmiştir.

SALMAS BÖLGESİNDEKİ DURUM

Salmas bölgesinde durum sakindir.

7 Haziran’da Tebriz’deki Amerikan Konsolosu, Simko ile görüşmek ve Urmiye’den kaçan Hristiyanları, aralarında Claris ve Packard’ın da bulunduğu kişileri geri getirmek amacıyla Salmas’a hareket etti.

Elde edilen güvenilir bilgilere göre, bu görevin başarıyla sonuçlanacağına inanılmaktadır.

Bristol, Farsların Urmiye’deki durumu çözüme kavuşturabilecek güçte olduklarını düşünmemektedir.

ERMENİ VE ASURİ TEMSİLCİLERİN YARDIM ÇAĞRISI

Urmiye’de meydana gelen olayların ardından Tebriz’deki Ermeni ve Asuri temsilciler, 6 Haziran’da ABD Başkanı Wilson’a ve Canterbury Başpiskoposu’na birer telgraf gönderdiler.

Bu telgraflarda yaşanan katliam anlatılarak hayatta kalanların kurtarılması için yardım talep edildi.

Ayrıca 4 Haziran’da Amerikan Konsolosu, Washington’a gönderdiği bir telgrafla Britanya askerî kuvvetlerinin müdahalesini talep etti.

 

 

 

 

 

 

 

 

Kurdên xrîstiyan ji dêra Nestûrî, Ûrmiye, rojhilatê Kurdistanê, 1895, C. Nelson.
Li çepê Îşaî: Yûnan Qemberê Eyalî, Yaqoyê Yoxanna, Golan Pexoyê Qoçanî, Oçoyê Mar Bişo, Etoyê Qoçanî, Henardo Danyalê Qoçanî û Ûsivê Nîsoyê Xatûnî.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Shikak stammen i Östra Kurdistan, Ormia 1919

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Resa till Mosul och genom Kurdistan till Urmia - Boken gavs ut 1857 i den tyska staden Stuttgart.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

I en nyhetsrapport återgiven i Strömstads Tidning den 11 januari 1880 framträder en viktig episod i den kurdiska frihetskampen. Under ledning av Sheik Obeidullah mobiliserades tusentals kurder i ett organiserat uppror i området kring Urmia. Hans son, Sadik, ledde styrkor som avancerade målmedvetet och visade militär kapacitet genom att ta krigsmateriel i strid. Händelserna visar på en tidig, kraftfull manifestation av kurdernas kollektiva vilja att försvara sina områden och agera självständigt i sitt historiska hemland, Kurdistan.

İSLAM, KÜRDLERİ YOK OLMANIN EŞİĞİNE GETİRDİ

Dünya milletleri Ay’a ayak bastı. Ay’a çıkmamış olan milletler de kendi halklarını ve ülkelerini son derece gelişmiş bir düzeye ulaştırmak için ciddi ilerlemeler kaydetti. Oysa kürd halkı, hala işgalci islam devletlerinin baskısı altında inim inim inliyor. Bugün, on milyonlarca nüfusa sahip kürdler, hala kendi çocuklarına kürdçe isim koyma özgürlüğünden bile yoksun. Ana dillerinde eğitim alma hakları bile engellenmektedir.

Bu tablo, islam ideolojisinin kürd halkına reva gördüğü büyük haksızlığın ve tarihsel kötülüğün kısa ama çarpıcı bir özetidir.

Bakın, Şeyh Ubeydullah Efendi önderliğinde başlatılan ilk örgütlü ve programlı kürd ulusal kurtuluş mücadelesinin üzerinden neredeyse iki yüzyıl geçti. Ancak aradan geçen bu uzun zamana rağmen kürd halkı, islamo-faşist türk, arap ve fars nasyonalist ideolojilerinin sistematik baskıları nedeniyle ulusal davasında bir santim dahi ilerleyememiştir. Bu ideolojik tahakküm, sadece askeri ve siyasi yollarla değil; dil, kültür ve tarih bilincini hedef alarak da kürd halkını yoketmeye çalıştı. Kürdlerin iradesi bastırıldı, haklı talepleri “tehdit” olarak damgalandı, her direniş “isyankarlık”la yaftalandı.

Ancak tüm bu inkara ve asimilasyona rağmen, Şeyh Ubeydullah’tan bu yana süregelen mücadele hala yaşıyor. Kürd halkının özgürlük arayışı geçici olarak bastırılsa da asla tükenmez; çünkü bu dava, yalnızca bir kimlik meselesi değil, gasp ve işgal edilmiş bir ülke meselesidir.

Aşağıda 11 Ocak 1880 tarihinde Strömstads Tidning adlı İsveç gazetesinde, Şeyh Ubeydullah’ın başlattığı Kürd Ulusal Kurtuluş direniş savaşına dair bir haberi yayımlandı.

 

 

 

 

Kürd Folklorunda Urmiye:

Ûrmiye Ûrmiye
Lêblê gulê lê lê
..
Ûrmiye Ûrmiye
Sing sedefê
Eyngewerê
Devbiçûkê
Canê ..


 

 

 

KURDÊN XORASANÊ

KURDISH CITIES

 

 

 

 


Foundation For Kurdish Library & Museum